🪕
MEB 6. Sınıf Müzik

3. Ünite: Türk Müziği Kültürü ve Türleri

Bay Tuşbıyık ve Geleneksel Müzik Köşesi
🏛️ Arpej Sokağı Kültür Köşkü

Bay Tuşbıyık ile Geleneksel Türk Musikisi Mirasımıza Yolculuk

MEB 6. Sınıf Müzik Dersi (3. Ünite)

Türk Müziği Kültürü
ve Türleri

Anadolu'nun bağrı yanık türkülerinden sarayın zarif makamlarına, ney'in huzurlu nefesinden mehteran alayının heybetli köslerine kadar 4 büyük geleneksel müzik türümüzü keşfediyoruz!

Halk Müziği
Türkü & Bağlama
Sanat Müziği
Makam & Ud, Kanun
Tasavvuf
Ney & İlahi
Mehteran
Kös & Zurna
Anadolu'nun Sesi • MEB Sayfa 53

Türk Halk Müziği (THM) & Türkülerimiz

Pırıl ve Küçük Bağlama
🪕 Pırıl Anadolu Penceresinde Saz Çalıyor

Halk müziğinin ana çalgısı Bağlama (Saz) ve türkülerimizin hikayesi

Halkın Yaşam Aynası: Türkü

Türk Halk Müziği, halkımızın sevinçlerini, ayrılıklarını, yayla göçlerini ve kahramanlıklarını anlatır. Çoğu anonimdir (yakanı unutulmuş halka mal olmuştur).

Temel Çalgısı: Bağlama (Saz) Ailesi

Cura, Çöğür, Bağlama ve Divan Sazı boylarına ayrılır. Ayrıca Kaval, Kabak Kemane, Davul, Zurna ve Sipsi eşlik eder.

🌾
Büyük Ozanımız Âşık Veysel

"Uzun ince bir yoldayım, gidiyorum gündüz gece..."

İncelikli Nağmeler • MEB Sayfa 54

Türk Sanat Müziği (TSM) ve Makamlar

Makam ve Usul Düzeni

Şehir ve saray kültüründe gelişen TSM, kurallara bağlıdır. Batı müziğindeki gamların karşılığı olarak zengin Makamlar (Rast, Nihavend, Hicaz) ve ritmik kalıplar olan Usuller kullanılır.

Karakteristik Çalgılar

Perdesiz tınısıyla Ud, 72 telli muazzam Kanun, uzun saplı Tambur, diz üstünde çalınan Klasik Kemençe ve koro ritmini tutan Kudüm / Dümbelek.

Fasıl ve Beraber Söyleme

Aynı makamdaki eserlerin peşrev, şarkı ve saz semaisi sırasıyla icra edilmesine Fasıl denir. Hanende (şarkıcı) ve sazende (çalgıcı) büyük bir uyumla çalar.

💡 Biliyor muydun? TSM'de notalar arasında kulağımızın duyduğu en minik ses aralıkları olan koma sesleri bulunur.
Ruhun Huzuru • MEB Sayfa 55

Tasavvuf Müziği, Ney ve İlahiler

Profesör Sol ve Ney
✨ Profesör Sol Ney Çalgısını İnceliyor

Kamış Ney, semazen figürü ve manevi huzur veren melodiler

Ney: 9 Boğumlu Kamışın Sırrı

Ney, sulak yerlerde yetişen kargı kamışından yapılır. Üzerinde 7 delik ve 9 boğum bulunur. İçi boşaltılır, ucuna fildişi veya manda boynuzundan "Başpare" takılır. İnsan nefesiyle birleştiğinde dingin bir huzur yayar.

İlahi ve Nefes Formu

Yaratıcıya olan aşkı ve güzel ahlakı anlatan eserlerdir. Bendir ve kudümün sakin ritmi eşliğinde huşu içinde seslendirilir.

🌼
Yunus Emre Klasiği

"Sordum sarı çiçeğe: Annen baban var mıdır? Çiçek eydür derviş baba: Annem babam topraktır..."

Kahramanlık ve Tarih • MEB Sayfa 56

Tarihi Askerî Müzik: Mehteran Alayı

Bibop ve Mehteran Alayı
🥁 Bibop ve Keçe Kukla Mehter Takımı

Bakır kazan Kös, Zurna, Boru, Nakkare ve Çevgen ritimleri

Vurmalı Çalgılar (Ritmin Kalbi):

Kös: Deve/dana derisi gerili dev bakır kazan, iki tokmakla çalınır.
Davul: Tokmak ve ince çubukla usul vurulur.
Nakkare: Çift küçük bakır kase, iki zahme bagetle çalınır.

Nefesli Çalgılar (Heybetli Nağme):

Zurna: Geniş ağızlı, yüksek sesli ana melodi sazı.
Boru (Borazan): Sarı pirinçten yapılan dem tutucu çalgı.
Kerrenay: Uzun gövdeli geleneksel bas boru.

Ziller & Çıngıraklar:

Zil (Halile): İki elde tutulan bronz ritim çalgısı.
Çevgen (Cevgan): Tepesinde hilal, çıngıraklar ve at kuyruğu püskülü olan tören asası!

🚶‍♂️ Rahvan Yürüyüşü: İki adım ileri, bir selam sağa... İki adım ileri, bir selam sola!
Özet ve Karşılaştırma • MEB Sayfa 57-58

Türk Müziği Türleri Karşılaştırma Matrisi

4 Müzik türümüzün en belirgin özelliklerini tek tabloda incele.

THM

Halk Müziği

Konusu: Doğa, aşk, hasret, kahramanlık.
Çalgısı: Bağlama, Kaval, Kemane.
Özelliği: Halkın dilinden dökülen türküler.
TSM

Sanat Müziği

Konusu: İncelikli duygular, makamlar.
Çalgısı: Ud, Kanun, Tambur, Ney.
Özelliği: Şehir ve saray klasik müziği.
Tasavvuf

Tasavvuf Müziği

Konusu: İlahi aşk, erdem, ahlak.
Çalgısı: Ney, Kudüm, Bendir.
Özelliği: Ruha dinginlik veren ilahiler.
Mehteran

Askerî Müzik

Konusu: Vatan, kahramanlık, heybet.
Çalgısı: Kös, Zurna, Boru, Çevgen.
Özelliği: Dünyanın en eski ordu bandosu.
Ünite Sonu Değerlendirme • Akıllı Tahta Testi

3. Ünite Türk Müziği Sınıf Yarışması

Öğrendiğimiz müzik türlerini test edelim! Doğru cevaba dokun.

1 / 4 Soru
Puan: 0